KEŞFET

Sağlıklı yaşam yolculuğunda mikrobiyotanın dilini anlamak için...

MİKROBİYOM SAĞLIĞININ ÖNEMİ

 

İnsan mikrobiyomu insan vücudunda yaşayan mikropların (bakteri, virus ve tek-hücreli ökaryotlar) bütünüdür. Sağlıklı bir insan vücudunda, bakteri hücrelerinin miktarı, insan hücreleri sayısına baskındır. Ancak bireyler arasında bakterilerin kimliğinin ve yoğunluk derecesinin farklı olduğu, bu değişkenliğin kişiden kişiye göre farklılık gösterdiği ve hastalıkların gelişimi ve hastalık suseptibilitesindeki rolünün önemi ve kapsamı bilinmemekteydi. Özellikle bağırsak florasını oluşturan mikropların bağışıklık sistemini ve endokrin sistemin regülasyonunu desteklemek konusundaki rolünün önemi bilimsel araştırmalar tarafından desteklenmektedir. Gastrointestinal sistemin sağlığı (Huzursuz bağırsak sendromu-IBS, ülseratif kolit vb.), kardiyovasküler hastalıklar, metabolik sendrom, ağırlık yönetiminin düzenlenmesi, nörolojik hastalıklar, beyin sağlığı dengesi ve inflamatuvar rahatsızlıkların gelişim mekanizmasının anlaşılabilmesi için temel unsurlardan biri olduğunun üzerinde durulmaktadır.

Bakteriler genellikle enfeksiyonlarla ilişkilendirilmesine rağmen, yaşamın bir denge içinde devam edebilmesi için vücut içerisinde ve yüzeyinde kolonileşmeleri elzemdir. İnsan vücudu bu mikroplara bağımlıdır, hastalıklara sebep olan bakterilere karşı geliştirdikleri koruma mekanizmasını sağlayarak besinlerin sindirimi, emilimi, bazı vitaminlerin sentezlenebilmesi, bağışıklık sisteminin regülasyonu ve kişinin iyilik ve sağlıklılık halinin sağlanabilmesi ve sürdürülebilmesi için yardımcı olurlar.

Mikroorganizmalar hem kendi aralarında hem de konak ile dengede olan bir iletişim ve etkileşim halindedirler. Dengede olan bu ilişkinin bozulması enfeksiyon, IBS, otoimmun hastalıklar, davranış bozuklukları, diyabet ve kanser gibi hastalıklara karşı bağışıklık sisteminin savunmasız ve yetersiz kalmasına neden olabilmektedir. Bilim ve sağlık alanındaki gelişmeler ile birlikte fekal transplantasyon, canlı biyotöropik ürünler-(probiyotikler) ve mikroorganizmalardan elde edilen yeni moleküller ile hastalıkları doğrudan veya dolaylı olarak tedavi etmek mümkün olmaktadır.

KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ TIP ve MİKROBİYOM

 

İnsan vücudundaki mikroorganizmalar parmak izi niteliğinde benzersizdirler. Mikrobiyomu karakterize edebilme imkanı ile birlikte (mikrobiyom genetik materyalinin Oxford Nanopore Sekanslama Teknolojisi ile okunabilmesi) mikroorganizmaların hastalıklarla ilgili rolünün keşfedilebilmesi ve anlaşılabilmesi mümkündür.

Mikrobiyomun kompozisyonu ve metabolik kapasitesinin kişiden kişiye göre farklılık göstermesi hastalıkların gelişiminde, tedaviye verilen cevapta veya beklenmeyen etkilerin gözlenmesinde yine kişiler arasında farklılığı oluşturan sebeptir.

Mikrobiyom insan sağlığında önemli bir role sahiptir. Kişiler arası değişkenlik göstermesi, taşıyıcı üzerindeki fonksiyonu ve taşıyıcının sağlığına katkısı nedeniyle, bağırsak florasının tedavisi sürecinde doğru yöntemin seçilebilmesi, uygun terapilerin uygulanabilmesi için önleyici ve kişiselleştirilmiş tıbbın hedeflenebilir faktörü haline gelmiştir.

Bağırsak florası mikrobiyom tedavi yöntemleri:

  • Uygun probiyotik kullanımı

  • Uygun prebiyotik kullanımı

  • Mikrobiyom haritasına uygun kişiye özel diyet ve beslenme programlarının oluşturulması

  • Fekal mikrobiyota transplantasyonu
     

Mikrobiyom hem geleneksel terapi ve tedavilerin modülatörü, hem de hedefi olarak kullanılabilir. Terapi ve tedavilere değişken cevap verilmesi, beklenmeyen olumsuz koşulların gelişebilmesi, sadece bireyin hastalık fenotipine veya genetik bilgisine bağlı değildir, aynı zamanda bağırsak florasındaki mikrobiyom kompozisyonun sonucudur.